Een fertiliteitstraject begint vaak met hoop. Hoop op antwoorden, op een behandeling die werkt en uiteindelijk op een zwangerschap.
Tegelijkertijd kan zo’n traject veel van je vragen. Onderzoeken, afspraken, hormonen, behandelingen en steeds opnieuw wachten op een uitslag kunnen ervoor zorgen dat je leven langzaam steeds meer in het teken komt te staan van zwanger worden.
Voor de buitenwereld zijn vooral de medische stappen zichtbaar. Maar achter iedere afspraak en iedere behandeling kan een hele wereld van emoties schuilgaan.
Hoop, spanning, verdriet, onzekerheid, teleurstelling en opnieuw proberen.
Juist die voortdurende afwisseling maakt een fertiliteitstraject voor veel mensen emotioneel zwaar.
Steeds opnieuw tussen hoop en onzekerheid
Een fertiliteitstraject bestaat vaak uit verschillende momenten waarop je moet afwachten.
Wat komt er uit het onderzoek?
Hoe reageert mijn lichaam op de behandeling?
Zijn er voldoende eicellen?
Heeft de bevruchting plaatsgevonden?
Is de behandeling geslaagd?
Iedere stap kan nieuwe hoop geven, terwijl je tegelijkertijd weet dat er geen garantie is op de uitkomst waarop je zo hoopt.
Daardoor kun je jezelf proberen te beschermen tegen teleurstelling.
Ik moet niet te enthousiast worden.
Ik moet realistisch blijven.
Misschien lukt het deze keer weer niet.
En toch blijft er hoop.
Dat voortdurend bewegen tussen jezelf beschermen en durven hopen kan ontzettend vermoeiend zijn.
Je hebt maar beperkt controle
Een van de moeilijkste aspecten van een fertiliteitstraject is dat je veel kunt doen, maar de uiteindelijke uitkomst niet volledig kunt bepalen.
Je kunt afspraken nakomen, medicatie gebruiken, gezond proberen te leven en behandelingen ondergaan. Toch kun je niet afdwingen dat je zwanger wordt.
Dat gebrek aan controle kan gevoelens van machteloosheid oproepen.
Misschien ga je juist méér proberen te controleren: voeding, beweging, slaap, supplementen, je cyclus of alles wat mogelijk invloed zou kunnen hebben op je vruchtbaarheid.
Dat is begrijpelijk. Wanneer iets ontzettend belangrijk voor je is, wil je graag het gevoel hebben dat je er invloed op hebt.
Maar voortdurend bezig zijn met wat je wel of niet zou moeten doen, kan ook extra druk geven.
Je lichaam wordt onderdeel van een medisch traject
Tijdens een fertiliteitstraject kan de relatie met je lichaam veranderen.
Je lichaam wordt onderzocht. Er worden bloedwaarden gemeten, echo’s gemaakt en soms hormonen toegediend. Je cyclus wordt nauwkeurig gevolgd en bepaalde momenten krijgen ineens een medische betekenis.
Waar je lichaam eerder gewoon van jou was, kan het steeds meer voelen als iets dat moet presteren.
Wanneer een behandeling vervolgens niet het gewenste resultaat heeft, kunnen gedachten ontstaan zoals:
Waarom werkt mijn lichaam niet mee?
Waarom lukt dit bij anderen wel?
Doe ik iets verkeerd?
Soms ontstaat zelfs boosheid of teleurstelling richting het eigen lichaam.
Juist dan is het belangrijk om te beseffen hoeveel je lichaam tegelijkertijd doorstaat.
Iedere mislukte poging kan als verlies voelen
Wanneer een behandeling niet slaagt, kan de buitenwereld het zien als een medische poging die niet gelukt is.
Voor jou kan het veel groter voelen.
Misschien had je jezelf al voorgesteld dat dit dé poging zou zijn. Misschien had je voorzichtig uitgerekend wanneer je uitgerekend zou zijn. Misschien begon je heel even te geloven dat je leven binnenkort zou veranderen.
Wanneer die verwachting wegvalt, kan dat voelen als verlies.
En soms is er nauwelijks tijd om daarbij stil te staan, omdat de volgende stap alweer besproken moet worden.
Doorgaan kan hoop geven. Maar doorgaan kan ook betekenen dat verdriet zich opstapelt.
De wachtweken kunnen eindeloos voelen
Een bijzonder moeilijke periode binnen veel fertiliteitstrajecten is het wachten na een behandeling.
Je kunt weinig anders doen dan afwachten.
Daardoor kan ieder lichamelijk signaal ineens betekenis krijgen.
Voel ik iets?
Zou dit een teken zijn?
Waarom voel ik juist niets?
Kan dit door de medicatie komen?
Je aandacht kan steeds sterker naar je lichaam worden getrokken. De behoefte om zekerheid te krijgen is groot, terwijl die zekerheid er op dat moment simpelweg nog niet is.
Een paar dagen wachten kan daardoor veel langer voelen dan een paar dagen.
Zwangerschappen om je heen kunnen extra confronterend worden
Tijdens een fertiliteitstraject lijkt het soms alsof overal om je heen mensen zwanger worden.
Een vriendin stuurt een echo. Een collega vertelt dat ze zwanger is. Op sociale media verschijnen zwangerschapsaankondigingen en foto’s van pasgeboren baby’s.
Je kunt blij zijn voor iemand anders en tegelijkertijd intens verdriet voelen om jezelf.
Die gevoelens spreken elkaar niet tegen.
Toch kunnen mensen zich ervoor schamen.
Misschien merk je dat je een babyshower liever overslaat of dat een zwangerschapsaankondiging je onverwacht raakt.
Dat maakt je niet egoïstisch. Het kan simpelweg betekenen dat je geconfronteerd wordt met iets waar je zelf heel sterk naar verlangt.
Ook je relatie kan onder druk komen te staan
Wanneer je samen een fertiliteitstraject doorloopt, betekent dat niet automatisch dat je het op dezelfde manier beleeft.
De één wil misschien praten, terwijl de ander liever praktisch bezig is. De één wil snel verder met een volgende poging, terwijl de ander behoefte heeft aan rust.
Ook seksualiteit kan veranderen.
Vrijen kan steeds meer gekoppeld raken aan vruchtbare momenten, behandelingen en het doel om zwanger te worden. Spontaniteit en intimiteit kunnen daardoor naar de achtergrond verdwijnen.
Daarbij kan één partner soms lichamelijk een groter deel van het medische traject dragen, terwijl de ander zich machteloos of buitengesloten voelt.
Ruimte maken voor beide ervaringen kan helpen om elkaar niet kwijt te raken in het proces.
Wanneer je leven om het traject heen begint te draaien
Fertiliteitsbehandelingen kunnen invloed krijgen op je agenda, werk, sociale leven en toekomstplannen.
Misschien durf je een vakantie niet te boeken omdat je niet weet wanneer een behandeling plaatsvindt. Je probeert afspraken rondom je werk te plannen of moet regelmatig uitleggen waarom je afwezig bent.
Langzaam kan het voelen alsof je gewone leven tijdelijk wordt uitgesteld.
Eerst deze behandeling.
Eerst weten of het gelukt is.
Daarna kijken we verder.
Maar wanneer een traject maanden of jaren duurt, kan dat wachten steeds zwaarder worden.
Hoe blijf je jezelf tijdens een fertiliteitstraject?
Goed omgaan met een fertiliteitstraject betekent niet dat je altijd positief moet blijven.
Je hoeft verdriet niet weg te drukken en je hoeft jezelf ook niet voortdurend gerust te stellen.
Het kan juist helpen om ruimte te maken voor wat er werkelijk is.
Verdriet wanneer je verdrietig bent.
Hoop wanneer je hoop voelt.
Angst wanneer de uitslag spannend is.
En teleurstelling wanneer iets waarop je zo hebt gehoopt niet lukt.
Tegelijkertijd kan het belangrijk zijn om jezelf regelmatig een andere vraag te stellen:
Wat heb ik nodig om goed voor mezelf te blijven zorgen, terwijl ik nog niet weet hoe dit traject zal aflopen?
Je kinderwens mag ontzettend belangrijk voor je zijn, zonder dat het fertiliteitstraject alles hoeft te worden wat je bent.
Psychische begeleiding tijdens een fertiliteitstraject
Je hoeft niet te wachten totdat je volledig bent vastgelopen voordat je ondersteuning zoekt.
Psychische begeleiding kan juist tijdens een fertiliteitstraject helpen om ruimte te maken voor alles wat je ervaart en om anders om te leren gaan met onzekerheid, angst en gedachten waar je steeds opnieuw in verstrikt raakt.
Bij Le Gage – Centrum voor Angst en Trauma is er ruimte voor de emotionele impact van een kinderwens en fertiliteitstraject.
Niet met als doel om je verdriet weg te nemen of je te vertellen dat je positief moet blijven.
Wel om samen te onderzoeken hoe je deze moeilijke en onzekere periode kunt dragen, zonder jezelf daarin uit het oog te verliezen.
Ondersteuning bij kinderwens & fertiliteit
Merk je dat het fertiliteitstraject steeds meer invloed heeft op hoe je je voelt, je relatie of je dagelijks leven?
Je hoeft daar niet alleen mee te blijven rondlopen.
Bij Le Gage is er ruimte voor jouw verhaal, voor de onzekerheid en teleurstelling, maar ook voor de hoop die bij een kinderwens kan blijven bestaan.
