Je bent zwanger en wilt vooral weten dat alles goed gaat met je baby.
Misschien let je daarom extra goed op je lichaam. Je controleert of je nog zwangerschapsklachten hebt. Je zoekt op internet wat bepaalde pijntjes betekenen. Misschien vraag je regelmatig aan je partner, verloskundige of andere mensen of iets normaal is.
Na een goede echo ben je opgelucht.
Alles is goed.
Maar een paar dagen later komt de twijfel weer terug.
Hoe weet ik dat het nú nog steeds goed gaat?
Als je merkt dat je steeds opnieuw wilt controleren of alles goed gaat met je baby, ben je niet de enige. Angst kan ervoor zorgen dat je steeds meer behoefte krijgt aan zekerheid.
Maar juist die zoektocht naar zekerheid kan veel energie kosten.
Waarom wil je steeds controleren?
Tijdens een zwangerschap kun je niet voortdurend zien wat er in je buik gebeurt.
Dat kan onzeker voelen.
Zeker wanneer je heel graag wilt dat alles goed gaat, kan je hoofd voortdurend op zoek gaan naar signalen die bevestigen dat je baby gezond is.
Je let bijvoorbeeld op misselijkheid, gevoelige borsten, bewegingen van je baby of andere veranderingen in je lichaam.
Wanneer iets anders voelt dan gisteren, kan meteen de gedachte ontstaan:
Is er iets mis?
Je gaat controleren omdat je je minder bang wilt voelen.
En vaak werkt dat ook.
Alleen meestal maar even.
Controleren geeft tijdelijk rust
Stel dat je iets in je buik voelt en daarvan schrikt.
Je zoekt op internet naar informatie. Je leest dat andere zwangere vrouwen hetzelfde ervaren.
Je voelt opluchting.
Gelukkig, het is waarschijnlijk normaal.
Maar de volgende dag voel je iets anders.
Opnieuw ontstaat twijfel.
Je zoekt opnieuw.
Zo kan een patroon ontstaan:
Twijfel → angst → controleren → geruststelling → tijdelijke rust → nieuwe twijfel.
Hoe vaker dit gebeurt, hoe sterker je het gevoel kunt krijgen dat je moet controleren om je veilig te voelen.
Steeds symptomen opzoeken op internet
Internet kan tijdens een zwangerschap heel handig zijn.
Maar wanneer je angstig bent, kan zoeken naar informatie ook juist meer onzekerheid geven.
Je begint bijvoorbeeld met:
Buikpijn zwangerschap normaal?
Voor je het weet lees je verhalen over complicaties waar je daarvoor helemaal niet aan had gedacht.
Daarna zoek je verder.
Hoe weet je of het misgaat?
Kan een zwangerschap stoppen zonder dat je het merkt?
Hoe groot is de kans op een miskraam?
Je begon met zoeken om jezelf gerust te stellen, maar eindigt misschien met nog meer angst.
Je lichaam voortdurend in de gaten houden
Angst kan ervoor zorgen dat je aandacht steeds meer naar je lichaam gaat.
Ben ik vandaag nog misselijk?
Voelen mijn borsten hetzelfde als gisteren?
Voel ik mijn baby genoeg bewegen?
Wat betekent dat steekje?
Hoe meer aandacht je ergens aan geeft, hoe meer je vaak opmerkt.
Normale veranderingen in je lichaam kunnen daardoor ineens heel belangrijk voelen.
En iedere verandering kan weer een nieuwe reden worden om te controleren.
Van controle naar controle leven
Medische controles en echo’s zijn een normaal en belangrijk onderdeel van de zwangerschap.
Maar wanneer je erg angstig bent, kunnen ze ook momenten worden waar je emotioneel naartoe leeft.
Als de echo maar goed is.
Na een goede echo voel je misschien enorme opluchting.
Maar daarna begint het wachten op de volgende controle.
Bij de vorige echo was alles goed, maar hoe weet ik dat het nu nog steeds goed gaat?
Zo kan het voelen alsof je zwangerschap bestaat uit het halen van het ene veilige moment naar het volgende.
Waarom volledige zekerheid zo moeilijk is
Waarschijnlijk zou je het liefst één antwoord krijgen:
Alles komt goed.
Dat verlangen is heel begrijpelijk.
Het moeilijke is dat niemand volledige zekerheid over de toekomst kan geven.
Ook niet tijdens een gezonde zwangerschap.
Wanneer je probeert iedere onzekerheid weg te nemen, kan je hoofd daarom altijd een nieuwe vraag bedenken.
Ja, maar wat als…?
Daardoor kan het zoeken naar honderd procent zekerheid uiteindelijk juist steeds meer ruimte gaan innemen.
Na een miskraam kan controleren sterker worden
Wanneer je eerder een miskraam hebt meegemaakt, kan het extra moeilijk zijn om je lichaam te vertrouwen.
Misschien controleer je bij ieder toiletbezoek of je bloed ziet.
Of je schrikt wanneer zwangerschapsklachten veranderen.
Je weet immers uit eigen ervaring dat een zwangerschap anders kan verlopen dan je hoopt.
Het is begrijpelijk dat je jezelf wilt beschermen tegen opnieuw zo’n ervaring.
Maar voortdurend alert zijn kan ook betekenen dat je lichaam bijna nooit echt tot rust komt.
Wanneer controleren je zwangerschap gaat beheersen
Af en toe iets opzoeken of een vraag stellen aan je verloskundige is natuurlijk niet meteen een probleem.
Het wordt vooral belangrijk om ernaar te kijken wanneer je merkt dat je steeds vaker controleert om je angst weg te krijgen.
Misschien ben je dagelijks veel tijd kwijt aan zoeken op internet.
Je vraagt steeds opnieuw om geruststelling.
Je kunt na een goede controle maar kort ontspannen.
Of je merkt dat je gedachten bijna voortdurend draaien om de vraag of je baby nog gezond is.
Dan gaat het niet meer alleen over controleren.
Het gaat ook over de angst die daaronder zit.
Wat kun je doen als je steeds wilt controleren?
Het doel hoeft niet te zijn dat je nooit meer iets controleert.
Er zijn tijdens een zwangerschap genoeg momenten waarop het juist belangrijk is om contact op te nemen met je verloskundige of arts.
Maar je kunt wel leren herkennen wanneer je vanuit angst naar zekerheid zoekt.
Vraag jezelf bijvoorbeeld:
Heb ik op dit moment nieuwe medische informatie nodig, of probeer ik vooral mijn angst weg te krijgen?
Als je vooral geruststelling zoekt, kun je proberen niet onmiddellijk te reageren.
Merk eerst op wat er gebeurt.
Ik voel angst.
Mijn hoofd wil zekerheid.
Ik krijg de neiging om te controleren.
Alleen dat verschil leren herkennen kan al belangrijk zijn.
Van “wat als?” naar “wat weet ik nu?”
Angst neemt je vaak mee naar de toekomst.
Wat als er iets misgaat?
Wat als de volgende echo niet goed is?
Wat als ik mijn baby verlies?
Probeer jezelf dan voorzichtig terug te brengen naar het huidige moment.
Wat weet ik op dit moment?
Je hoeft jezelf niet te vertellen dat er zeker niets kan gebeuren.
Je hoeft alleen niet iedere angstige gedachte op te lossen.
Soms mag een stukje onzekerheid er zijn.
Wanneer moet je wel contact opnemen?
Niet iedere lichamelijke klacht moet worden gezien als angst.
Tijdens een zwangerschap kunnen er klachten of veranderingen zijn waarbij medisch advies nodig is.
Heb je lichamelijke klachten, maak je je zorgen over de bewegingen van je baby of twijfel je of iets normaal is? Neem dan contact op met je verloskundige, huisarts of andere betrokken zorgverlener.
Psychologische begeleiding is geen vervanging voor medische beoordeling.
Het gaat er vooral om dat je daarnaast hulp kunt krijgen wanneer de angst zelf steeds meer invloed krijgt op je dagelijks leven.
Hulp wanneer angst je zwangerschap beheerst
Merk je dat je steeds opnieuw controleert of alles goed gaat met je baby?
Misschien geeft controleren je even rust, maar komt de angst steeds terug.
Bij Le Gage – Centrum voor Angst en Trauma is er ruimte voor angst en onzekerheid tijdens de zwangerschap.
Samen kunnen we onderzoeken wat jouw behoefte aan controle in stand houdt en hoe je anders kunt leren omgaan met angstige gedachten en onzekerheid.
Niet door jezelf te beloven dat er nooit iets kan gebeuren.
Maar door te leren dat je niet iedere angstige gedachte hoeft te controleren voordat je verder kunt met je dag.
Je hoeft niet voortdurend zekerheid te voelen om ruimte te kunnen maken voor vertrouwen.
